Τι είναι το ρελέ διαρροής και γιατί πέφτει;

Το ρελέ διαρροής είναι ένας μηχανισμός ασφαλείας στον ηλεκτρικό πίνακα που κόβει το ρεύμα όταν εντοπίσει διαρροή. Σε προστατεύει από ηλεκτροπληξία και μειώνει τον κίνδυνο φωτιάς από προβληματική ηλεκτρική εγκατάσταση ή χαλασμένη συσκευή.

Θα το ακούσεις και ως αντιηλεκτροπληξιακό ρελέ ή διακόπτη διαρροής. Είναι συσκευές προστασίας που χρησιμοποιούνται κυρίως για προστασία από κίνδυνο ηλεκτροπληξίας, σύμφωνα με το διεθνές πρότυπο IEC 60755.

Τι κάνει το ρελέ διαρροής;

Το ρελέ διαρροής ελέγχει αν το ρεύμα που μπαίνει σε ένα κύκλωμα είναι ίδιο με το ρεύμα που επιστρέφει.

Αν υπάρχει διαφορά, σημαίνει ότι ένα μέρος του ρεύματος φεύγει από τη σωστή διαδρομή. Αυτό μπορεί να γίνει, για παράδειγμα, όταν:

• μια συσκευή έχει βλάβη
• ένα καλώδιο έχει φθαρεί
• υπάρχει υγρασία σε πρίζα ή συσκευή
• κάποιος ακουμπήσει αγώγιμο μέρος που έχει ρεύμα

Μόλις το ρελέ διαρροής εντοπίσει αυτή τη διαφορά, ρίχνει τον διακόπτη και κόβει την παροχή.

⚠️Προσοχή: Το ρελέ διαρροής δεν αντικαθιστά τις ασφάλειες του πίνακα. Οι ασφάλειες προστατεύουν κυρίως από υπερφόρτωση και βραχυκύκλωμα. Το ρελέ διαρροής προστατεύει από διαρροή ρεύματος.

Πώς καταλαβαίνω ποιο είναι το ρελέ διαρροής στον πίνακα;

Συνήθως το ρελέ διαρροής βρίσκεται στον ηλεκτρικό πίνακα και μοιάζει με διακόπτη. Ξεχωρίζει γιατί έχει πάνω του ένα κουμπί δοκιμής, που συνήθως γράφει TEST ή T.

Σε πολλά σπίτια θα δεις πάνω του ενδείξεις όπως:

• 30mA
• IΔn 0.03A
• RCD
• RCCB
• Διακόπτης διαρροής

Η ένδειξη 30mA είναι πολύ συνηθισμένη σε οικιακές εγκαταστάσεις, γιατί αφορά προστασία προσώπων από επικίνδυνη διαρροή ρεύματος.

Γιατί πέφτει το ρελέ διαρροής;

Αν πέφτει το ρελέ διαρροής, σημαίνει ότι εντόπισε πιθανή διαρροή ρεύματος. Δεν σημαίνει πάντα ότι έχει χαλάσει το ίδιο το ρελέ.

Οι πιο συχνές αιτίες είναι:

• χαλασμένη ηλεκτρική συσκευή
• υγρασία σε εξωτερική πρίζα
• πρόβλημα σε θερμοσίφωνα
• ηλεκτρολογική βλάβη
• φθαρμένο καλώδιο
• πρόβλημα στη γείωση ή στην ηλεκτρική εγκατάσταση
• πολλά μικρά ρεύματα διαρροής από συσκευές που λειτουργούν μαζί

Αν πέφτει κάθε φορά που ανοίγεις μια συγκεκριμένη συσκευή, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα το πρόβλημα να ξεκινά από εκεί.

⚠️Προσοχή: Μην σηκώνεις συνεχώς το ρελέ χωρίς να ψάξεις την αιτία. Αν υπάρχει πραγματική διαρροή, μπορεί να κινδυνεύεις.

Τι κάνω αν πέσει το ρελέ διαρροής;

Αν πέσει το ρελέ διαρροής, κάνε τα παρακάτω με προσοχή:

1. Κατέβασε ή κλείσε τις συσκευές που λειτουργούσαν εκείνη τη στιγμή.
2. Βγάλε από την πρίζα συσκευές που μπορεί να έχουν πρόβλημα, όπως πλυντήριο, θερμοσίφωνα, κουζίνα ή εξωτερικές συσκευές.
3. Σήκωσε ξανά το ρελέ.
4. Αν μείνει σηκωμένο, σύνδεσε τις συσκευές μία-μία για να δεις ποια το ρίχνει.
5. Αν πέφτει ξανά αμέσως, κάλεσε αδειούχο ηλεκτρολόγο.

⚠️Προσοχή: Αν μυρίζει καμένο, βλέπεις σπινθήρες ή έχεις βρεγμένο σημείο κοντά σε πρίζα, μην αγγίξεις τον πίνακα ή τη συσκευή. Κλείσε την παροχή αν μπορείς να το κάνεις με ασφάλεια και κάλεσε ηλεκτρολόγο.

Πώς ελέγχω αν λειτουργεί το ρελέ διαρροής;

Μπορείς να κάνεις έναν απλό έλεγχο από το κουμπί TEST.

Πάτησε το κουμπί και δες αν πέφτει ο διακόπτης. Αν πέσει, σημαίνει ότι ο μηχανισμός ανταποκρίνεται στη δοκιμή. Αν δεν πέσει, πρέπει να το ελέγξει ηλεκτρολόγος.

💡Χρήσιμη συμβουλή: Κάνε αυτόν τον έλεγχο περιοδικά, για να ξέρεις ότι το ρελέ διαρροής δεν έχει κολλήσει. Μετά τη δοκιμή, σήκωσέ το ξανά για να επανέλθει το ρεύμα.

Κάθε σπίτι έχει ρελέ διαρροής;

Οι σύγχρονες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις πρέπει να έχουν μηχανισμούς προστασίας και να ελέγχονται από αδειούχο ηλεκτρολόγο. Στην Ελλάδα, η κατάσταση της εγκατάστασης δηλώνεται με την Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη (ΥΔΕ), την οποία εκκινεί ο ηλεκτρολόγος εγκαταστάτης και η διαδικασία γίνεται πλέον ψηφιακά μέσω gov.gr και ΔΕΔΔΗΕ.

Αν μένεις σε παλιό σπίτι, μπορεί:

• να μην υπάρχει ρελέ διαρροής
• να υπάρχει αλλά να είναι παλιό
• να μη λειτουργεί σωστά
• να μην καλύπτει όλα τα κυκλώματα

Σε αυτή την περίπτωση, ζήτησε από ηλεκτρολόγο να ελέγξει τον πίνακα και την ΥΔΕ.

Πότε χρειάζομαι ηλεκτρολόγο;

Χρειάζεσαι ηλεκτρολόγο αν:

• το ρελέ πέφτει συχνά χωρίς προφανή λόγο
• το κουμπί TEST δεν λειτουργεί
• έχεις παλιό ηλεκτρικό πίνακα
• δεν ξέρεις αν έχεις ρελέ διαρροής
• πέφτει όταν ανοίγεις τον θερμοσίφωνα
• πέφτει όταν βρέχει
• νιώθεις τσίμπημα όταν ακουμπάς συσκευή
• έχεις κάνει ανακαίνιση ή πρόσθεσες πολλές νέες συσκευές

⚠️Προσοχή: Μην ανοίγεις τον ηλεκτρικό πίνακα και μην αλλάζεις μόνος σου ρελέ διαρροής. Η εργασία στον πίνακα πρέπει να γίνεται από αδειούχο ηλεκτρολόγο.

Πόσο κοστίζει η αλλαγή ρελέ διαρροής;

Το κόστος εξαρτάται από:

• τον τύπο του ρελέ
• την κατάσταση του πίνακα
• το αν χρειάζεται επιπλέον εργασία
• το αν υπάρχουν άλλα προβλήματα στην εγκατάσταση
• την αμοιβή του ηλεκτρολόγου

Συνήθως, η αλλαγή δεν είναι μεγάλη εργασία, αλλά δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν απλή αγορά υλικού. Το σημαντικό είναι να μπει κατάλληλο ρελέ για την εγκατάσταση και να γίνει έλεγχος ότι λειτουργεί σωστά.

Μπορεί το ρελέ διαρροής να πέφτει χωρίς να υπάρχει βλάβη;

Ναι, μπορεί να πέφτει χωρίς να έχεις μία ξεκάθαρη αιτία. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν υπάρχουν πολλές μικρές διαρροές από διαφορετικές συσκευές, υγρασία ή παλιά καλώδια.

Μπορεί επίσης να πέφτει λόγω εξωτερικών συνθηκών, όπως βροχή, αν υπάρχει πρόβλημα σε εξωτερική πρίζα ή φωτιστικό.

Σε κάθε περίπτωση, αν το φαινόμενο επαναλαμβάνεται, χρειάζεται έλεγχος.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο ρελέ διαρροής και την ασφάλεια;

Η διαφορά είναι απλή:

• Η ασφάλεια πέφτει όταν υπάρχει υπερφόρτωση ή βραχυκύκλωμα.
• Το ρελέ διαρροής πέφτει όταν εντοπίσει διαρροή ρεύματος προς λάθος διαδρομή, όπως προς τη γη ή μέσα από ανθρώπινο σώμα.

Άρα χρειάζεσαι και τα δύο. Δεν κάνουν την ίδια δουλειά.

Αν ελέγχεις την ηλεκτρική εγκατάσταση του σπιτιού σου, είναι καλή στιγμή να δεις και αν το πρόγραμμα ρεύματος που έχεις σε συμφέρει. Στο Pricefox μπορείς να κάνειςσύγκριση παρόχων ρεύματοςκαι να βρεις πρόγραμμα που ταιριάζει καλύτερα στην κατανάλωσή σου.